Có những anime để lại cho khán giả nhiều ấn tượng về câu chuyện hay, nhân vật đáng nhớ hay hình ảnh đẹp lung linh. Nhưng cũng có khi người ta dễ dàng bị lôi cuốn chỉ bởi một bài hát trong phim. Đó có thể là ca khúc Opening, Ending hoặc một bài bất kì xuất hiện trong các cảnh phim. Nhưng tổng chung lại, một bài hát hay sẽ luôn được yêu thích và nhớ đến rất lâu, gợi nhắc người xem về anime chỉ qua giai điệu và ngôn từ của nó. Sau đây hãy cùng TopTenHazy điểm lại những ca khúc anime nổi tiếng nhất cho đến nay nhé.
10. A cruel angel's thesis (Neon genesis evangelion)
Bài opening đến từ một bộ anime cực kì nổi tiếng Neon genesis evangelion. A cruel angel's thesis vừa mang nhịp điệu sôi động, bắt tai; vừa đậm chất cổ điển của nhạc phim những thập niên trước. Cho đến nay, hơn 20 năm kể từ ngày đầu tiên ra mắt nhưng nó vẫn được mọi người vô cùng yêu thích. Nhiều phiên bản của bài hát này đạt được các vị trí cao trong bảng xếp hạng Oricon, đồng thời nó cũng được xem là một trong những anime Opening đặc sắc nhất mọi thời đại.
9. Unravel (Tokyo ghoul)
Với những ai xem anime gần đây đều biết đến Tokyo ghoul thì bài opening Unravel không còn quá xa lạ. Mở đầu với âm điệu nhẹ nhàng rồi tăng nhịp nhanh chóng, cộng hưởng với điệp khúc đậm chất rock sôi động khiến cả bài hát thật sự ấn tượng. Không chỉ vậy, minh họa cho ca khúc là phần hình ảnh tuyệt đẹp, đầy tính mỹ thuật từ cách phối màu cho đến khắc họa các chi tiết biểu tượng. Dù xung quanh chất lượng anime vẫn còn nhiều tranh cãi nhưng bất kì ai cũng phải đồng ý rằng bài Opening này thật đặc biệt.
8. Only my railgun (A Certain Scientific Railgun)
Bài Opening Only my railgun mang giai điệu mạnh mẽ và cao vút khiến phần mở đầu của A Certain Scientific Railgun trở nên cực kì sôi động. Với phần trình bày của bộ đôi fripSide, ca khúc này đã có màn debut xuất sắc ở vị trí thứ ba của bảng xếp hạng Oricon Singles. Không chỉ vậy nó còn đạt được giải Bài hát chủ đề hay nhất do khán giả bình chọn của Radio Kansai năm 2010.
7. Koi wa Chaos no Shimobe Nari (Haiyore! Nyaruko-san)
Bài opening với giai điệu cực kì rộn ràng, hiện đại và dễ thương này khiến bất cứ ai cũng muốn nhún nhảy và thưởng thức bộ phim ngay lập tức. Koi wa Chaos no Shimobe Nari đã mang đến cho Haiyore! Nyaruko-san phần mở màn không thể phấn khích và náo nhiệt hơn. Không những vậy, bài hát này còn nổi tiếng với đoạn điệp “San chi pinchi” được các fan nói lái hài hước thành “Sons of bitchs”.
6. Share the world (One Piece)
Ở vị trí thứ 6, độ nổi tiếng của One piece thì không cần phải bàn cãi. Do khá dài nên anime có rất nhiều opening, trong đó Share the world đã để lại nhiều ấn tượng cho người xem. Với giai điệu hiện đại và điệp khúc bắt tai, bài hát Opening 11 này nhanh chóng được yêu thích. Độ phủ sóng rộng rãi của nó còn gắn liền với nghệ sĩ trình bày DBSK – nhóm nhạc lừng danh hàng đầu châu Á thời bấy giờ. Sự kết hợp giữa hai tên tuổi lớn One Piece và DBSK cũng đủ để đưa Share the world trở thành một hit lớn của làng nhạc anime.
5. My Soul, Your Beats! (Angel beats!)
Là bài opening của bộ anime cảm động Angel beats nên bài hát cũng xuất hiện ở những đoạn phim vô cùng xúc động, lấy không biết bao nhiêu nước mắt của người xem. Chất giọng ngọt ngào của ca sĩ nổi tiếng Lia cùng với âm điệu bay bổng, sâu lắng đã khiến My Soul, Your Beats được nhiều người xem ưa thích. Bài hát này thực sự là một Opening phù hợp hoàn hảo với Angel beats.
4. Motteke! Sailor Fuku (Lucky star)
Thêm một bài opening khác năng động không kém đó là Motteke! Sailor Fuku. Đến từ một anime moe hàng đầu nên hình ảnh lẫn giai điệu của ca khúc này đều cực kì dễ thương. Các diễn viên lồng tiếng Aya Hirano, Emiri Katou, Kaori Fukuhara và Aya Endo đã không làm fan thất vọng bởi sự tươi tắn, trẻ trung và tràn đầy năng lượng mà nhóm truyền tải qua bài hát. Góp phần gây ấn tượng mạnh mẽ với người xem còn là hình ảnh các nhân vật nhảy cổ động vô cùng bắt mắt và đáng yêu.
3. One Reason (Deadman wonderland)
Deadman wonderland là anime khá đen tối nên một bản nhạc rock là hoàn toàn phù hợp để mở đầu. Với lời nhạc bằng tiếng anh và chất rock mạnh mẽ đậm chất "deadman", One Reason lôi cuốn và khiến người xem phấn khích. Sự rùng rợn, đáng sợ toát trong từng câu chữ, âm điệu và cả phần hình ảnh. Tất cả đã khiến toàn bộ Opening trở thành một tổng thể khó quên. Không nghi ngờ tại sao bài hát này lại nổi tiếng đến vậy.
2. God knows... (The melancholy of Haruhi Suzumiya)
Bài hát xuất hiện trong buổi trình diễn của Haruhi ngay lập tức đã trở thành một hit lớn, góp phần đưa anime The melancholy of Haruhi Suzumiya trở nên nổi tiếng. Trong bộ hoá trang thỏ cực kì dễ thương, Haruhi đã cất lên những giai điệu trẻ trung, lôi cuốn. Sự thể hiện tuyệt vời của Aya Hirano trong vai diễn này đã giúp cô đạt được giải thưởng Nữ diễn viên lồng tiếng xuất sắc nhất của Japaness Animation Award.
1. Guren no Yumiya (Attack on Titan)
Một trong những Opening ít bài nào sánh bằng cả về sự hùng tráng, độ nổi tiếng, được yêu thích và những thành tựu đạt được, đó chính là Guren no Yumiya. Lời bài hát pha giữa tiếng Nhật và Đức khá độc đáo, cùng với đó là âm hưởng đầy chất bi tráng của chiến tranh, Guren no Yumiya dường như được sinh ra để dành cho Attack on Titan. Không chỉ góp phần giúp anime này trở thành một trong những tựa phim hành động ấn tượng nhất, bài hát còn đưa ban nhạc Linked Horizon một bước lên đến đỉnh cao.
Bạn có đồng ý với Top 10 này không? Hãy để lại bình luận tại sao nhé.
Có lẽ những ai yêu thích anime không còn xa lạ với khái niệm Tsundere. Đó là thuật ngữ thường chỉ mẫu nhân vật nữ mang nét tính cách cứng rắn, mạnh mẽ bên ngoài; nhưng thực chất đó chỉ là vỏ bọc cho bản chất mềm yếu, rất dễ ngại ngùng, đáng yêu. Đây là kiểu nhân vật nữ chiếm số lượng đông đảo nhất và được yêu thích nhất trong anime nói chung. Sự chuyển đổi giữa “Tsun” cá tính và “Dere” dễ thương của các cô nàng này luôn khiến bao chàng trai phải xiêu đổ. Sau đây hãy cùng TopTenHazy điểm lại những Tsundere nổi tiếng nhất nhé.
Taiga Aisaka (Toradora!)
Taiga Aisaka là nhân vật nữ chính của anime Toradora. Cô khá nổi tiếng với đám trẻ con, một phần cũng là do ngoại hình khá nhỏ nhắn đáng yêu của mình. Dù dễ thương nhưng cô lại khá kiêu ngạo. Cô rất vụng về và luôn muốn che giấu điều đó nhưng nó không thể qua mắt được Ryuuji. Đây là một mẫu nhân vật điển hình của tính cách tsundere, thay đổi tâm trạng một cách nhanh chóng, cảm xúc luôn không ổn định và ra quyết định chỉ dựa trên cảm tính. Nhưng sau tất cả thì Taiga vẫn là một cô gái tốt bụng. Câu nói nổi tiếng của cô là: “Không sao, tôi có thể đứng lên một lần nữa sau tất cả bằng chính bản thân mình. Ngay cả khi tôi chỉ có một mình, tôi vẫn sẽ sống sót”.
Chitoge Kirisaki (Nisekoi)
Chitoge Kirisaki là nhân vật nữ chính của bộ phim Nisekoi. Cô đóng vai bạn gái giả của Raku Ichijou trong ba năm học ở trường để ngăn chặn một cuộc chiến tranh bắt đầu từ gia đình của họ. Cô có đôi mắt nổi bật màu xanh và mái tóc dài dài ngang lưng màu vàng cùng với chiều cao tiêu chuẩn. Đáng chú ý là chiếc ruy băng đỏ mà cô luôn sử dụng để buộc tóc. Cha cô là người lãnh đạo khét tiếng của băng đảng Bee Hive Gang, vì thế đã gây ra nhiều vấn đề cho Chitoge trong tuổi thơ. Cô đã không thể kết bạn một cách dễ dàng do vệ sĩ đi kèm 24/24 - Claude. Đây cũng là một nhân vật Tsundere điển hình và được nhiều khán giả yêu mến.
Asuka Langley Soryu (Neon genesis evangelion)
Asuka Langley Soryu là một nhân vật nữ nổi bật trong Neon genesis evangelion. Asuka mang dòng máu Đức và Nhật Bản, nhưng lại có quốc tịch Mỹ.Cô có mái tóc màu đỏ nâu, là con gái của nhà khoa học Kyoko Zeppelin Soryu. Mẹ của cô đã gặp tai nạn trong quá trình nghiên cứu và bị điên, rồi tự sát. Asuka là một thần đồng và đã có bằng đại học khi mới 14 tuổi. Cô luôn tự tin vào tài năng của bản thân, đồng thời cũng đố kị với Rei và coi thường Shinji. Tuy nhiên, đó chỉ là lớp vỏ bọc để cô che đậy tâm hồn yếu đuối của mình. Khi Shinji thể hiện tài năng và trở thành phi công giỏi hơn, Asuka mất đi chỗ bấu víu vào cuộc sống và dần dần lún sâu vào con đường của mẹ cô. Có thể nói Asuka là một trong những mẫu hình tượng Tsundere kinh điển đầu tiên đã gợi cảm hứng ra đời cho trào lưu Tsundere sau này.
Nagi Sanzenin (Hayate no Gotoku!)
Nagi Sanzenin là nhân vật nữ chính trong anime Hayate The Combat Butler. Cô là người thừa kế duy nhất của nhà Sanzenin, cũng là người sống sót duy nhất trong gia đình cùng với ông mình. Nagi có ngoại hình nhỏ nhắn, mái tóc vàng dài được buộc thành hai đuôi và đôi mắt màu xanh lá cây được thừa hưởng từ cha mẹ. Nagi khá nóng tính, ương bướng, chống đối lại mọi người xung quanh. Cô cũng ghét thất bại và phải thừa nhận lỗi lầm của mình. Tuy vậy, Nagi lại rất giỏi tài chính và thích tìm tòi về những điều mình thích. Cô luôn chăm sóc cho gia đình và bạn bè, nhưng không muốn thể hiện sự quan tâm của mình bằng cách trực tiếp. Cô là một cô gái tinh nghịch và rất tsundere nữa.
Hitagi Senjougahara (Monogatari series)
Hitagi Senjougahara là nhân vật trong Monogatari series, một nữ sinh năm thứ ba của trường trung học tư nhân Naoetsu. Hitagi là một cô gái xinh đẹp với mái tóc dài màu tím và đôi mắt xanh thơ mộng. Cô có số đo rất hoàn hảo và hấp dẫn. Mặc dù vậy, cô vẫn khá yếu đuối so với bạn bè cùng trang lứa do ít tham gia vào các hoạt động của trường. Trong một cuộc gặp gỡ tình cờ với Koyomi Araragi, cô được tiếp xúc với những người xa lạ khác và điều đó làm nên một trải nghiệm thay đổi cuộc sống của Hitagi. Cô tự gọi mình là một tsundere và có một số hiểu biết về văn hóa otaku, miệng lưỡi rất sắc bén và đặc biệt là luôn giữ cho mình thái độ áp đảo khi nói chuyện với người khác.
Shana (Shakugan no Shana)
Shana là nữ chính trong bộ anime chuyển thể từ manga Shakugan no Shana. Cô là Flame Haze - chiến binh bảo vệ cho sự cân bằng của thế giới. Shana có vóc dáng một cô gái trẻ với mái tóc đỏ rực cháy và đôi mắt màu nâu sẫm, thường vận đồ đen nhưng trông rất “moe”. Ban đầu, tính cách của cô rất lạnh lùng và vô cảm, chỉ chăm chú vào công việc bảo vệ nhân loại khỏi Crimson Denizens. Cô không quan tâm cho họ mà chỉ thực sự quan tâm đến việc giữ gìn sự cân bằng của thế giới, thậm chí sẵn sàng hy sinh cuộc sống của con người để làm như vậy. Nhưng dần dần cô đã không còn lạnh lùng. Cô có đặc điểm rất đáng yêu, khi tức giận hay lúc xấu hổ đều nói "Urusai! Urusai! Urusai!" (“Câm ngay! Câm ngay! Câm ngay!”)
Louise Françoise Le Blanc de La Vallière (Zero no Tsukaima)
Tên đầy đủ của Lousie là Louise Françoise le Blanc de la Vallière (một cái tên khá dài nhỉ), là nữ chính trong anime Zero no Tsukaima. Cô thường bị gọi bằng biệt danh Zero, là con gái thứ ba xinh đẹp của gia đình quý tộc La Vallière, đồng thời cũng là phù thủy tồi tệ nhất của mọi thời đại. Phép thuật được dựa trên bốn yếu tố là Lửa, Gió, Nước và Đất, nhưng Louise chẳng thuộc về yếu tố nào cả, nên khi nào cũng phù phép hỏng. Nhưng cô gái tóc hồng dễ thương và siêu tsundere này lại có khả năng đặc biệt: kiểm soát yếu tố thứ năm – Vô. Trong một lần triệu hồi linh thú, cô đã triệu hồi ra một chàng trai loài người Saito và dần dần nảy sinh tình cảm với anh. Cô trở nên rất nóng tính khi nhìn thấy Saito thân thiết với cô gái khác.
Kirino Kousaka (OreImo)
Kirino Kousaka là nhân vật nữ trong anime Ore no Imouto ga Konnani Kawaii Wake ga Nai và là con út trong gia đình Kousaka. Cô có mái tóc dài nâu sáng và đôi mắt màu xanh. Kirino là một overachiever, là người dường như sống trong một cuộc sống hoàn hảo - thần tượng của tất cả mọi người. Tuy nhiên, cô giữ một bí mật rất lớn đối với gia đình mình: cô là một otaku cuồng nhiệt. Trong cách giao tiếp ban đầu với Kyousuke, Kirino thể hiện tính cách rất "tsundere", hống hách và chiếm ưu thế hơn. Cô thường chỉ thể hiện sự hứng thú, quan tâm đến bất cứ điều gì cô cho là thú vị, từ việc học tập, thể thao hay các hoạt động khác liên quan đến sở thích của mình.
Rin Tohsaka (Fate series)
Rin Tohsaka là một trong ba nhân vật nữ chính của anime đình đám Fate/stay night, một học sinh gương mẫu và cũng là thần tượng của trường. Nhưng thực ra, cô là một pháp sư và là Master trong Holy Grail War. Cô là hậu duệ của một dòng họ pháp sư lâu đời. Mặc dù không được dạy về ma thuật chính thức, song cô vẫn có thể tự rèn luyện để trở nên cực kì mạnh. Cô có cá tính mạnh mẽ và tsundere. Rin rất sắc sảo, thông minh và hiếu thắng. Cô đã rất nỗ lực trong việc triệu hồi Servant trường phái Saber nhưng thay vào đó lại nhận được Archer. Câu chuyện về cuộc sống của Rin khá thú vị xoay quanh những tình huống tsundere của cô.
Mikoto Misaka (Toaru Majutsu no Index)
MikotoMisaka là một trong những nhân vật nữ chính trong Toaru Majutsu no Index. Cô cũng là người thứ ba xếp hạng Cấp 5 Esper trong Học viện thành phố. Mikoto có mái tóc màu hạt dẻ và đôi mắt mang màu sắc gần giống như mái tóc. Cô khá đặc biệt vì luôn luôn mặc quần short dưới mỗi chiếc váy hay các trang phục khác. Mikoto thích sự đơn độc, rất thông minh, nhạy bén, giải quyết được mọi vấn đề một cách dễ dàng. Cô còn cho thấy một khía cạnh vô cùng chín chắn, thậm chí có lúc còn hơi ích kỉ và cả khuynh hướng tsundere. Mặc dù vậy, Mikoto thường là nhân vật rất thân thiện và dễ tính.
Bạn có đồng ý với Top 10 này không? Hãy để lại bình luận tại sao nhé.
Người ta thường nói rằng con cái chính là tài sản lớn nhất của cha mẹ. Trước đây, TopTenHazy đã từng đề cập đến những người cha, người mẹ tuyệt vời nhất trong anime. Cho đến mãi về sau Hana (Wolf children), Akio và Sanae (Clannad), Mae Hughes (Fullmetal alchemist); Kushina và Minato (Naruto)… vẫn sẽ còn được nhắc tới như những bậc sinh thành giàu tình yêu và bao dung nhất, những người mà bất cứ ai cũng muốn trở thành con của họ. Tuy vậy đôi khi cũng có những phụ huynh lại vô tâm thái quá với “tài sản” của mình. Top 10 sau đây sẽ chứng minh điều đó.
Gendo Ikari (Neon genesis evangelion)
Nhi nhắc đến những người cha, người mẹ tệ hại nhất trong anime thì Gendo Ikari sẽ là cái tên hiện lên đầu tiên trong tâm trí của nhiều người. Ông ta là loại người có thể làm bất cứ điều gì để đạt được mục đích của mình, sử dụng những phương cách cực đoan, tàn nhẫn hoặc lừa lọc, gian xảo. Gendo có thể là một nhà khoa học tài năng và là người lãnh đạo đầy quyền uy, nhưng lại là người cha hết sức lạnh lùng và vô tình với con ruột của mình. Lần đầu tiên gặp mặt sau nhiều năm xa cách, ông bắt Shinji phải lái robot chống lại những sinh vật chết người ở bên ngoài. Gendo đã gây ra rất nhiều tổn thương cho Shinji, ép cậu phải giết chết người bạn thân và sẵn sàng hi sinh cậu vì lý tưởng của mình. Không nghi ngờ tại sao ông ta có mặt trong top này.
Ragyo Kiryuin (Kill la kill)
Ham muốn quyền lực mù quáng, phân biệt gia cấp, tự mãn, độc ác, vô cảm… là một vài điều chúng ta có thể nói về Ragyo Kiryuin. Danh sách những bà mẹ tồi tệ nhất trong anime sẽ không thể hoàn thiện nếu thiếu đi người phụ nữ này. Bà ta bị ám ảnh mãnh liệt với Sợi sinh mệnh đến mức sử dụng cả con gái sơ sinh làm đối tượng thử nghiệm dù biết có khả năng gây tử vong. Sau đó bà tiếp tục thí nghiệm lên đứa con thứ hai nhưng thất bại, nên thẳng thừng vứt bỏ đứa bé này. Ragyo đã nuôi dưỡng Satsuki như một công cụ và lạm dụng cô trong nhiều năm. Bà ta còn không ngần ngại giết chồng mình để cướp thành quả sáng tạo của ông, sau khi ông bỏ đi vì nhận ra mình đã bị lợi dụng cùng với bản chất tàn ác của người đàn bà này.
Danichiro Sanka (Sankarea)
Khác với những bậc phụ huynh trong danh sách này, Danichiro không phải là một người cha vô tình mà ngược lại, bảo vệ con gái thái quá đến mức điên loạn. Ông bị ám ảnh với Rea vì cô ngày càng giống với người mẹ xinh đẹp của mình, người phụ nữ mà ông mê đắm cho dù đã qua đời từ rất lâu. Danichiro làm mọi cách để làm hại bạn bè của cô, không cho cô kết bạn với bất cứ ai. Ông còn có sở thích tệ hại đó là chụp hình Rea khỏa thân vào các ngày sinh nhật để ghi lại sự trưởng thành và vẻ đẹp của con gái mình. Ông ta không cho cô tự do và không bao giờ quan tâm đến cảm xúc của cô. Tuy nhiên thật may là sau khi gặp Chihiro thì ông đã nhận ra mong muốn của Rea và dần thay đổi suy nghĩ của mình.
Charles zi Britannia & Marianne vi Britannia (Code Geass)
Charles là một ông vua lạnh lùng và thông minh, nhưng ông hết sức tàn nhẫn trong cả việc lãnh đạo và đối xử với con cái. Ông gây ra các cuộc xung đột và xâm chiếm mọi quốc gia để biến Britannia trở thành đế quốc hùng mạnh nhất. Ông coi các con là công cụ để mở rộng ý thức tập thể chứ không phải là con người. Charles đã phế truất Lelouch và gửi cậu cùng em gái sang Nhật làm con tin chính trị. Còn Marianne là người mẹ đã gây ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời và mục đích sống của Lelouch và Nunnally. Thế nhưng sự thật bà lại là một người ích kỉ, nhẫn tâm, không ngần ngại lợi dụng các con mình để cùng Charles thực hiện mục tiêu khởi động Ragnarok, hợp nhất loài người thành một.
Medusa Gorgon (Soul Eater)
Medusa có thể là một người phụ nữ quyến rũ chết người, một phù thủy đầy quyền năng, một nhà nghiên cứu có tài, nhưng lại thất bại trong vai trò làm mẹ. Medusa đã sáng chế ra Black Blood, một chất xúc tác làm tăng sự điên cuồng trong con người và dùng nó để phục vụ mục đích thao túng thế giới. Medusa không ngại thí nghiệm trên cơ thể con gái mình và ép buộc cô làm những việc tàn nhẫn. Cô ta bắt Crona hút các linh hồn con người, lợi dụng cô bé cấy con rắn ma thuật lên giáo viên của mình. Nếu như Crona kháng cự thì sẽ phải chịu thần chú thôi miên làm đau đớn và nảy sinh lòng ham muốn điên cuồng chém giết. Thật may cô bé đã gặp được những người bạn tuyệt vời như Maka để biết thế nào là tình yêu thương thật sự và quay về con đường lương thiện.
Kirameki Mikawa (Shigofumi)
Được biết đến là một nhà văn đại tài cùng với ngoại hình rạng ngời hút hồn biết bao phụ nữ, nhưng thực chất Kirameki Mikawa lại là một kẻ tôn sùng nghệ thuật đến mức điên loạn. Ông ta cho rằng cái đẹp là tất cả trên thế giới này và bất kì ai xấu xí đều đáng chết. Sau khi người vợ bỏ đi, Kirameki đổ hết sự buồn bực và tức giận lên cô con gái bé nhỏ Mika. Ông viết trên da thịt cô cho đến chảy máu để sáng tác “dự án nghệ thuật”, biến tuổi thơ của Mika trở thành những chuỗi ngày đầy đau đớn, buộc cô phải chia thành hai nhân cách khác biệt để tồn tại. Ông ta không hề quan tâm khi con gái mình bị hôn mê nhiều năm trong bệnh viện, và thậm chí sẵn sàng bắn chết cô để chôn vùi kí ức quá khứ của mình.
Shou Tucker (Fullmetal alchemist/Brotherhood)
Một người cha mà mỗi khi nhắc đến, người ta lại thể hiện một sự kinh tởm vô cùng, dành cho những lời chửi bới thậm tệ nhất, căm ghét hơn bất kì nhân vật phản diện nào đó chính là Shou Tucker (Fullmetal alchemist). Ông tôn sùng khoa học đến mức cực đoan và tìm mọi cách để tạo ra một thành tựu đột phá của giả kim thuật: Chimera biết nói và suy nghĩ. Để làm được điều đó, Shou Tucker đã thí nghiệm trên chính cơ thể của vợ và con gái mình, đột biến Nina thành sinh vật lai giữa người và chó. Không những thế, ông ta không hề cảm thấy hối hận mà còn tự hào tuyên bố rằng đó là vì sự tiến bộ của khoa học. Càng đau lòng cho Nina bao nhiêu, khán giả lại càng ghê tởm người cha độc ác của cô bé bấy nhiêu.
Gambino (Berserk)
Khi nhắc đến Guts (Berserk), người ta sẽ nghĩ tới ngay một trong những nhân vật chính phải hứng chịu nhiều nỗi bất hạnh và đau đớn nhất trong lịch sử anime. Người đã "có công" lớn tạo ra một vết nhơ trong tuổi thơ của anh đó chính là người cha nuôi Gambino. Là một lính đánh thuê với khả năng chiến đấu hơn người, ông đã dạy Guts cách dùng kiếm và sự tàn nhẫn của thế giới này. Tuy nhiên thật sự Gambino không hề có tình cảm với cậu mà chỉ lợi dụng để kiếm tiền. Ông ta thậm chí còn lừa bán cậu làm tình dục trẻ em mua vui. Mọi thứ càng trở nên tồi tệ hơn khi Gambino bị thương tật và phải bỏ việc. Ông ta tức giận và đối xử với Guts như kẻ thù, đổ lỗi lên cậu vì cái chết của người vợ. Sau cùng, ông đã suýt giết chết cậu trong nỗi hận thù và tuyệt vọng.
Saika Gasai & Ushio Gasai (Mirai Nikki)
Gây tác động không nhỏ hình thành nên nhân cách điên loạn của nữ hoàng Yandere Yuno Gasai đó chính là nhị vị phụ huynh nổi tiếng tàn nhẫn Saika và Ushio. Họ đã nhận nuôi Yuno vì không thể có con không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên người cha thì bận rộn với công việc và bỏ bê gia đình, còn người mẹ lại vô cùng khắc nghiệt, suốt ngày đánh đập chửi bới cô con gái. Tuổi thơ của Yuno là một chuỗi những tháng ngày đau đớn, bị lạm dụng, bị bạo hành, bị nhốt vào lồng sắt và đối xử như một con vật. Chính họ đã biến một đứa bé ngây thơ trở nên rối loạn tâm lí và điên rồ tìm kiếm sự yêu thương. Ít ra Saika và Ushio cũng làm được một việc tốt đó là xác chết của họ đã chứng minh được quá khứ và sự thật về Yuno hiện tại.
Marquis Albert de Blois (Gosick)
Albert là cha của Victorique và Grevil trong anime Gosick. Thành tích bất hảo của ông cũng không hề kém cạnh các nhân vật khác trong top này với hàng loạt hành động vô tâm và tàn bạo. Là một người đàn ông bị ám ảnh với tham vọng quyền lực không thể giải thích được, Albert bất chấp tất cả để đạt được sức mạnh siêu nhiên. Ông bắt cóc Cordelia và ép cô sinh ra một đứa trẻ mang dòng máu Sói xám – Victorique de Blois. Ông nuôi dưỡng cô bé trong ngục tối và gửi đến Học viện Saint Marguerite trong sự giám sát nghiêm ngặt, không cho phép tiếp xúc với thế giới bên ngoài. Albert không hề coi Victorique là con gái mà là một công cụ đơn thuần trong cuộc tranh giành quyền lực giữa các Bộ và Học viện khoa học.
Bạn có đồng ý với Top 10 này không? Hãy để lại bình luận nhé.
Khi nói đến những cái quan trọng làm nên thành công của một bộ phim, người ta thường nhắc đến nội dung, nhân vật, hình ảnh và âm nhạc. Chúng ta thường đánh giá phim bằng cảm nhận, chúng ta cảm thấy một cảnh phim nào đó hay nhưng rất khó để giải thích hay chỗ nào, tại sao hay ngoài những yếu tố chung chung như trên. Để trả lời câu hỏi đó, bài viết sau sẽ phân tích về một trong những thành phần tạo nên một cảnh quay đó chính là quay phim. Cũng như ánh sáng, thiết kế, thu âm, biên tập… thì quay phim thường ít được để ý tới, nhưng nếu nó không quan trọng thì giải Oscar Quay phim xuất sắc nhất có lẽ sẽ không tồn tại.
Quay phim là gì?
Đó là việc ghi lại một loạt hình ảnh chuyển động theo thời gian thông qua di chuyển máy quay theo nhiều cách khác nhau. Nói dễ hiểu hơn, tất cả những gì chúng ta xem trong một bộ phim đều đã được người quay phim thâu vào ống kính camera. Trong anime thì mỗi cảnh phim từ cách sắp đặt bố cục, chọn cỡ cảnh, góc nhìn, làm cho hình ảnh chuyển động, tạo chiều sâu trường ảnh… đều mang tính chất giống với việc quay phim thông thường. Nó chỉ có một điều khác biệt lớn nhất là không có camera. Vì vậy chúng ta quy ước rằng anime có máy quay vô hình. Quay phim liên quan đến nhiều yếu tố như cỡ cảnh, bố cục, ánh sáng, khoảng cách… tuy nhiên dưới đây chỉ giới thiệu hai mặt quan trọng nhất, đó là góc quay và động tác máy.
Lựa chọn góc quay trong anime
Góc quay là góc nhìn từ máy quay với các chiều cân xứng với đối tượng được quay. Nó không chỉ quyết định cái gì sẽ xuất hiện trong cảnh đó, cách đặt máy hay trường nhìn (Field of view), mà còn là cách khán giả nhìn đối tượng gần hay xa, chủ quan hay khách quan, nhấn mạnh vào đâu… Mỗi góc quay đều có một lợi thế riêng, nhưng không phải lúc nào nó cũng được sử dụng hiệu quả trong anime. Quay phim ít khi được xét đến yếu tố phù hợp với hoàn cảnh, tâm trạng nhân vật. Có những khi chúng ta không biết được đạo diễn muốn thể hiện cái gì bởi vì góc quay của họ random và kì lạ, ví dụ như:
(1) Cảnh này cần thể hiện được cảm xúc của các nhân vật, nhưng cách dùng góc máy cao (quay từ trên xuống) không thấy rõ biểu cảm trên khuôn mặt, hơn nữa đặt trong một không gian trống trải càng tạo cảm giác nhỏ bé, cô lập cho nhóm người. Nó đã thất bại trong việc làm nổi bật lên không khí vui vẻ khi các học sinh nô đùa.
(2) Không thiếu cách để tạo nên một cảnh ecchi đẹp, thể hiện được đường nét và cơ thể quyến rũ của các nhân vật nữ. Song nhiều khi, anime lại lựa chọn những góc máy thấp (quay từ dưới lên) rất thô và vô nghĩa.
(3) Góc quay nghiêng (đặt camera nằm nghiêng) quen thuộc nhất là miêu tả trạng thái say. Nếu như góc ngang là bình thường thì góc nghiêng tạo cảm giác bất thường khó chịu. Vì vậy nó ít khi được dùng, ngoại trừ để truyền đạt sự mất phương hướng, mất cân bằng, mất kiểm soát, sự tuyệt vọng hay cảm xúc mãnh liệt. Song nhiều đạo diễn sử dụng nó khá vô tư và tất nhiên ít khi hiệu quả.
(4) Góc quay lệch làm cho bố cục thiếu hợp lí: cả bốn nhân vật đều bị dồn về một phía màn hình, cái bảng chắc phải có vai trò gì quan trọng mới chiếm nhiều diện tích như vậy. Cách quay này làm trống khung hình và phân tán trọng tâm của cảnh.
Bản thân chiếc camera không chọn ai là chủ thể quan trọng cần nhấn mạnh, nhưng nó có thể thu lại những thứ chỉ có thể nhìn thấy bằng cảm nhận chứ không phải bằng mắt. Hầu hết các cảnh phim không chỉ đơn thuần nhằm kể, miêu tả, tường thuật… sự vật, sự việc nào đó, mà còn ẩn chứa nhiều thông tin và ý nghĩa hơn. Ví dụ cảnh (1) ở trên miêu tả một nhóm người đang vui chơi. Thông tin chúng ta nhận được là có năm người, một nam bốn nữ; họ mặc đồng phục, đang nắm tay nhau xoay thành vòng tròn; địa điểm là một khu vực rộng rãi, xung quanh có bãi cỏ... Đó là "nghĩa đen", là cái nhìn được bằng mắt. Một người quay phim giỏi là người chuyển được “nghĩa đen” sang “nghĩa bóng”. Đó là những thứ trừu tượng không xuất hiện rõ ràng trên màn hình như cảm xúc, không khí, vẻ đẹp, mối quan hệ, tính biểu tượng… Anh ta có thể cho chúng ta thấy tâm trạng phấn khởi của mỗi nhân vật, thể hiện được không khí vui vẻ náo nhiệt, làm bật lên tình bạn khăng khít giữa họ...
Anh ta truyền tải được một lượng thông tin lớn hơn, sâu rộng và đáng nhớ hơn; khiến cho khán giả thấy được phần chìm của “tảng băng trôi” mà một cách quay bình thường không thể đào sâu đến. Không phải người xem nào cũng đủ tinh tế để phát hiện ra những chi tiết đó. Vì vậy người quay phim giỏi biết cách khơi gợi đủ nhiều, làm cho mỗi cảnh phim tự bật lên “nghĩa bóng” một cách tinh tế, không gượng ép. Hãy xem cách xử lí của những đạo diễn khác trong việc khai thác lợi thế của mỗi cách quay phim. Cùng một góc quay như trên, nhưng biết cách sử dụng sẽ đem lại hiệu quả không ngờ.
(1) Góc máy cao (High angle) thể hiện sự đối lập giữa con người nhỏ bé và không gian trống vắng, làm tăng cảm giác cô độc. Cùng với đó, chiếc bóng (ẩn dụ mặt tối của con người) được phóng đại lấn át chủ thể, miêu tả rõ nét dáng ngồi nặng nề. Không cần nhìn vào khuôn mặt cô gái nhưng nhờ góc quay, ánh sáng và màu sắc, người xem vẫn cảm nhận được tâm trạng u ám, nỗi buồn của cô ta.
(2) Ngược lại, góc máy thấp (Low angle) làm tôn lên sự cao lớn, sừng sững của hàng rào. Nó trở thành một biểu tượng của sự chia cắt trong Giovanni’s island.
(3) Góc nghiêng (Dutch angle) được sử dụng rất nhiều tạo cảm giác chông chênh, vô định như cuộc đời các nhân vật nữ trong Noir. Đây là một cảnh giết người (sợi dây là cà vạt của nạn nhân bị cô gái thắt cổ) nhưng không hề để lộ liễu hình ảnh nạn nhân. Cách quay nghiêng, tạo dựng không gian và màu sắc ấn tượng đã biến một cảnh phim tàn bạo trở nên giàu tính mỹ thuật.
(4) Đây là ví dụ về bố cục bất tương xứng được sử dụng đúng trong Fate/Zero. Mặt đất chiếm diện tích lớn hơn trần nhà, nhân vật bị lệch về một phía khung hình. Tất cả nhằm nhấn mạnh sức mạnh áp đảo. Ban đầu hai nhân vật đứng cân bằng hai phía, nhưng sau trận chiến thì Kirie đã thắng thế khi lấn át “sân nhà” của Kiritsugu.
Trên đây là một số góc quay cơ bản nhất theo vị trí đặt camera. Ngoài ra còn có góc quay theo điểm nhìn (Point of view), đó là điểm nhìn khách quan và chủ quan. Tất cả các góc quay vừa được đề cập ở trên đều được nhìn ở ngôi thứ ba, có nghĩa là máy quay nằm ngoài câu chuyện. Nó đóng vai người kể chuyện, tường trình một cách đầy đủ và khách quan về toàn bộ diễn biến. Còn khi quay ở góc nhìn thứ nhất, camera đặt ở điểm nhìn của một nhân vật nào đó. Nói đơn giản hơn nó chính là mắt của nhân vật, anh ta thấy gì thì màn hình sẽ hiện thị cái đó. Vì vậy góc quay này mang tính chủ quan và không bao quát được toàn bộ sự kiện.
Một anime sử dụng cực kì nhiều góc quay thứ nhất là Aku no Hana. Bộ phim kể về cậu học sinh Takao vô tình lấy trộm đồng phục của bạn cùng lớp và bị Nakamura bắt quả tang. Từ đó cậu luôn bị cô ta khủng bố tinh thần. Khi đặt điểm nhìn ở nhân vật Takao, toàn bộ anime chính là thế giới khi được nhìn qua đôi mắt của cậu ta. Nó buồn tẻ, u ám và đầy bất ổn. Những cảnh phim chúng ta thường thấy nhất là khuôn mặt của Nakamura dí sát vào màn hình tạo cảm giác ức chế và đáng sợ giống như Takao phải chịu. Đạo diễn thường lấy cận cảnh nhân vật từ vai/cổ trở lên, làm cho khuôn mặt chiếm gần một nửa khung hình. Vì vậy mỗi khuôn hình trở nên chật hẹp, bí bách. Những góc quay như vậy đã tỏ ra hết sức hiệu quả trong việc miêu tả trạng thái tinh thần bất ổn của các nhân vật. Một cách quay thành công khác có thể kể đến như đoạn này:
Đầu tiên đạo diễn dùng máy quay cầm tay và đặt điểm nhìn ở Nakamura. Đặc điểm dễ thấy nhất ở cách quay này là màn hình rung lắc mạnh theo chuyển động của nhân vật. Nó thậm chí đã khiến nhiều người nôn nao khi theo dõi các cảnh chiến tranh giật lắc dữ dội trong The Hurt Locker. Rõ ràng phương pháp này rất khó chịu. Trong cảnh này, nó làm tăng sự kịch tính và đáng sợ của hành động. Chúng ta chỉ nhìn thấy chiếc xô còn mặt người đã bị che giấu, tạo cảm giác bị theo dõi, rình rập như thường thấy trong phim kinh dị. Chiếc xô trở thành một chủ thể quan trọng và di chuyển theo bước đi rung lắc của nhân vật, dự báo về một sự cố bất thường. Cách quay phim này tạo ra sự căng thẳng, vội vã và hết sức bất ngờ.
Khi xô nước được đổ xuống, anime đã “tua lại” nó 12 lần. Tuy nhiên trong số đó chỉ đổi góc quay bốn lần (trên xuống, góc chéo phía trước, sau lưng, dưới chân) nhưng đổi cả cỡ cảnh (toàn cảnh, trung cảnh, cận cảnh), có nghĩa là một hành động được nhìn từ mọi chiều hướng, khoảng cách khác nhau. Tại sao đạo diễn lại làm như vậy? Theo dõi đầy đủ bộ phim, bạn sẽ hiểu được nhiều hơn tâm trạng của Takao khi đang hạnh phúc vô cùng bên bạn gái thì bỗng nhiên một sự cố từ đâu đổ ập tới. Anh ta vốn dĩ là người tự ti và dễ bị áp lực khủng hoảng từ ngoại cảnh. Không có bất cứ shot nào trong này hướng thẳng đến khuôn mặt Takao. Chúng ta không thấy được biểu cảm nhân vật, nhưng một xô nước được đổ ập lên 12 lần đã thể hiện sự sụp đổ cùng cực của anh ta. Một dòng thác cảm xúc hỗn độn: sững sờ, trống rỗng, tủi nhục, tổn thương, đau đớn, tuyệt vọng.
Góc quay theo điểm nhìn rất quan trọng. Tuy nhiên các anime chỉ thường sử dụng góc nhìn thứ ba và ít khi thay đổi. Thực tế nếu biến cách vận dụng nhuần nhuyễn các góc quay, nó sẽ tạo ra hiệu quả nghệ thuật rất lớn. Ví dụ như trong arc Kokoro của Aoi Bungaku series, đạo diễn đặt điểm nhìn ở hai nhân vật khác nhau khiến cho trải nghiệm về không gian và thời gian của người xem trở nên mơ hồ. Chúng ta không biết nên tin ai, nên đồng cảm với ai, câu chuyện nào mới là đúng. Hay trong Flag, thế giới được nhìn qua đôi mắt của nhân vật và ống kính máy ảnh, hai điểm nhìn luân phiên xen kẽ nhau tạo nên nét độc đáo riêng cho tác phẩm.
Một đạo diễn đã đưa cách sử dụng góc quay trở thành một phần phong cách kể chuyện bậc thầy đó là Satoshi Kon. Ông liên tục tráo đổi góc quay thứ nhất và thứ ba hết sức tài tình khiến người xem dễ dàng bị lừa mà không nhận ra. Nhận thức thị giác của người xem trở nên chủ quan, vì vậy lời khuyên khi xem phim của Satoshi Kon là đừng tin vào mắt mình. Nhưng giờ bài viết sẽ phân tích một cảnh quay đơn giản hơn trong anime của ông. Nó hoàn toàn không có động tác máy, nhưng chỉ cần góc quay, vị trí đặt máy khéo léo cũng đủ khiến cảnh phim này trở nên đặc biệt.
Cảnh này trong Perfect blue khá giống với cảnh giết người kinh điển trong Psycho vì chúng ta đều không thấy rõ ràng hung khí và cách nó đâm vào nạn nhân. Tuy nhiên mục đích của cách quay này là khác nhau. Nếu Psycho dùng để làm tăng tính chất kịch liệt và kinh dị của cảnh chém giết, thì Perfect blue bỏ qua hoàn toàn vấn đề giết người và nhấn mạnh vào cảm xúc nhân vật. Chúng ta không cần biết Mima giết ai, giết như thế nào; mà là tâm lí của cô trong tình huống này. Satoshi Kon dùng cách quay một bên (Profile angle) và song song với chuyển động của Mima. Góc máy này chỉ biểu lộ một nửa biểu cảm trên khuôn mặt, vì vậy nó thường được dùng để diễn tả sự mờ ám, hành động che giấu. Mina mà chúng ta nhìn thấy từ trước đến giờ chỉ là nửa sáng. Chúng ta không hiểu hết về cô ta, không nhìn thấy những góc khuất từ trong tâm hồn cô đang bị che giấu.
Điều tuyệt hơn trong cảnh này là cách thể hiện sự đối lập giữa Mina “sáng” và Mina “tối”. Trên phông nền là hình ảnh từ máy chiếu của một Mina to lớn, xinh đẹp, trong sáng nhưng đang bị vấy máu. Có một khoảnh khắc hai Mina gần như song song hoàn toàn với nhau, ở đó nét mặt dịu dàng trong ảnh càng trở nên đối ngược rõ nét với khuôn mặt đáng sợ khi giết người. Trong khi đó, chiếc bóng hằn rõ lên bức hình và lấn át so với người thật, ẩn dụ cho bóng tối trong tâm hồn đang nhấn chìm cô. Khi Mina cúi xuống, chiếc bóng gần như chia làm đôi thể hiện hai nhân cách đang sống trong một con người. “Nếu Alfred Hitchcock bắt tay với Walt Disney thì họ sẽ làm một bộ phim như thế này” (Roger Corman), đó là lời khen xứng đáng cho sự tinh tế trong cách làm phim của Satoshi Kon.
Các động tác máy quay
Nhiếp ảnh làm ngưng đọng thời gian, còn quay phim chuyển động cùng thời gian. Sẽ rất nhàm chán nếu bạn xem một bộ phim hoàn toàn không di chuyển camera. Người quay phim biết rằng để mỗi cảnh phim hấp dẫn thì họ luôn phải linh động và sáng tạo. Tuy vậy thực tế anime rất lười thực hiện các động tác máy quay. Những gì chúng ta thường thấy là các cảnh phim bất động ngoại trừ môi nhân vật mấp máy, hay trình chiếu slideshow hàng loạt ảnh tĩnh. Điều này cũng dễ hiểu vì chuyển động máy đồng nghĩa với việc việc vẽ lại toàn bộ không gian, nhân vật theo một góc độ khác. Nó ngốn ngân sách đáng kể và đòi hỏi nhiều công việc hơn cho cả Key-animator và In-betweener.
Trong làm phim có vô vàn cách di động máy quay, cơ bản nhất là zoom, lia và trượt. Nó đặc biệt được ưa chuộng trong anime hành động. Nhiều đạo diễn xây dựng các cảnh chiến đấu bằng cách đảo góc quay, cắt cảnh, rồi giật màn hình, rung lắc rất nhiều để tạo sự kịch tính, dữ dội. Nhưng tôi cho rằng nó chỉ là một phương thức quay phim nghèo nàn và thiếu sáng tạo để đánh lừa mắt người xem. Sự kịch tính có thể được tạo ra từ những cảnh quay “tĩnh” nhất. Không nhất thiêt phải di chuyển máy nếu nó không hiệu quả hơn so với đứng im. Dưới đây là một ví dụ cho việc sử dụng linh hoạt động tác quay phim trong cảnh chiến đấu:
Nếu bạn chưa biết thì Yu Yu Hakusho là một Tv series ngân sách thấp với chất lượng art và animation rất tệ, nhưng nhìn vào đoạn phim trên, không ai có thể nói rằng cảnh chiến đấu này là tệ cả. Những người làm phim ở đây có vẻ rất tiết kiệm tiền, cảnh nào không nhất thiết phải vẽ thì khỏi vẽ luôn. Bối cảnh là ở bệnh viện nhưng chỉ toàn ánh sáng đen trắng, không hình dung ra được hình ảnh của một bệnh viện; hay khi Yusuke bị thương thì màn hình tối lại, bỏ qua khuôn mặt nhân vật và chỉ vẽ vết máu. Điều đáng nói ở đây là họ đã biến những bất lợi đó trở thành ưu thế của mình. Cách phối hợp sáng tạo giữa quay phim, ánh sáng và biên đạo đã làm nên một tổng thể ấn tượng, có thể nói là phân đoạn chiến đấu hay nhất trong toàn bộ anime này.
Đầu tiên camera đặt ở góc thấp theo chuyển động của bác sĩ Kamiya và đặc biệt miêu tả khá rõ động tác tay. Máy quay lao nhanh về phía trước nhấn mạnh tốc độ và cú đánh bất ngờ của anh ta. Trong khi đó hướng máy chếch về Yusuke, diễn tả vẻ mặt sửng sốt, tư thế lúng túng chưa sẵn sàng đánh trả. Ở đây, ánh sáng đen trắng tạo nên một không gian rất đặc biệt, có khi giống như chạy ngược về phía sau, có khi méo mó biến dạng, có khi thẳng tắp tùy theo cách quay phim và chuyển động của nhân vật. Thông thường các chi tiết kiến trúc đối xứng và lặp lại luôn tạo ra ấn tượng thị giác mạnh, ví dụ như trong Kara no Kyoukai, Revolution Girl Utena hay Akira. Các bóng sáng trong đoạn này cũng vậy.
Tuy nhiên cảnh quay hay nhất đó là lúc Yusuke đá chân và camera xoay theo anh ta 180o. Kỹ thuật này tôi chưa từng thấy trong anime. Chỉ một shot duy nhất nhưng nó đã đảo ngược toàn bộ không gian, tráo đổi vị trí nhân vật. Nó thay đổi luôn cả điểm nhìn và đối tượng quay. Ban đầu góc quay trên cao xuống mô tả hai đối tượng đang đánh nhau. Tuy nhiên sau khi xoay máy, góc quay lại nằm ngang ở phía sau lưng bác sĩ, và đối tượng lúc này đã trở thành Yusuke. Nó biểu thị rằng Yusuke chuyển từ thế bị động sang chủ động, từ đầu thì cậu chỉ toàn đỡ đòn nhưng đây là lần đầu tiên cậu tấn công. Cách xoay máy đã xoay chuyển cả tình thế trong cuộc chiến. Trong cảnh cuối cùng, Yusuke bị thương nhưng anime không vẽ khuôn mặt nhân vật mà đặc tả vết máu. Nó buộc người xem phải tập trung vào vết thương, không bị sao nhãng bởi các yếu tố khác. Như vậy chỉ một đoạn ngắn nhưng cách quay phim ấn tượng có thể khiến cho nó trở nên đặc biệt và hấp dẫn hơn rất nhiều trận đánh hùng hồn khác.
Một cảnh di chuyển máy xuất sắc khác là trong The girl who leapt through time. Đạo diễn Mamoru Hosoda là người rất hạn chế động tác máy, nhưng một khi đã dùng thì toàn những khoảnh khắc đắt giá. Theo bạn thì máy quay ở đây đang chạy theo ai? Cô gái? Sai rồi nhé! Camera không hề chuyển động theo nhân vật Makoto mà theo vận tốc chạy ban đầu của cô ta. Cảnh phim bắt đầu khi Makoto chạy bình thường và song song với máy quay. Từ đó máy quay luôn giữ một tốc độ không đổi. Nó thể hiện sự trung lập với nhân vật, không quan tâm những gì sẽ xuất hiện hay biến mất trong đoạn phim mà chỉ cố giữ được tốc độ di chuyển cố định. Sau một thời gian thì Makoto dần lùi ra khỏi màn hình, diễn tả cảm giác mệt và đuối sức. Nhưng rồi cô vươn lên và đến hết cảnh này thì đã chạy quá khuôn hình.
Bình thường thì camera sẽ di chuyển theo nhân vật như thế này, nhưng cách quay ở đây ngược lại, buộc nhân vật phải di chuyển theo. Nó bỏ rơi nhân vật và khiến cô ta phải cố sức để bắt kịp. Nó như đang thách thức Makoto, đưa cô vào một cuộc đua với chiếc máy quay, hay nói đúng hơn cô đang đua với vận tốc ban đầu của mình, chạy đua với chính mình. Cách quay thông thường cũng làm cho cảm nhận của người xem về sự thay đổi tốc độ không rõ ràng bằng. Chúng ta không biết được nhân vật đang chạy nhanh hơn hay chậm lại nếu không dựa vào cảnh vật xung quanh. Còn ở đây, chiếc máy quay đã đặt ra một cột mốc vô hình. Chúng ta thấy rõ Makoto đuối sức rất nhanh, nhưng tiến lên thì rất chậm và mệt nhọc. Cô gồng mình, cắn răng, nhăn mắt nhăn mũi, thể hiện một sự nỗ lực mạnh mẽ để vượt qua được cái mốc khó khăn đó. Để thể hiện được những chi tiết như vậy, không phải cách quay phim nào cũng làm được.
Đây cũng là một cảnh phim đánh lừa thị giác trong Ghost in the shell, bạn nói xem máy quay đang di chuyển lại gần hay ra xa nhân vật? Thực tế ở đây, Matoko ngồi yên trên chiếc thuyền chạy theo hướng chúng ta đang nhìn, vì vậy cảnh vật sẽ gần lại so với máy quay. Tuy nhiên hình ảnh Matoko dần nhỏ lại biểu thị rằng máy quay đang từ từ lùi ra so với nhân vật. Một cách quay vừa kéo, vừa đẩy tạo cảm giác rất lạ và bất thường. Điều thú vị hơn là cảnh này bao gồm hai nhân vật đang nói chuyện với nhau, nhưng máy quay hoàn toàn loại bỏ sự hiện diện của nhân vật thứ hai. Thông thường có hai cách cơ bản để miêu tả một cuộc đối thoại:
(1) Quay qua vai để thấy được một phần người đối thoại.
(2) Góc máy rộng hơn, không chiếu người còn lại nhưng nhân vật sẽ nằm ở 1/3 khung hình. Có một khoảng trống ở trước mặt (Looking room) để thể hiện nhân vật đang hướng về ai.
Tuy nhiên ở đây thì máy quay để Matoko ở lại một mình và đứng ở chính giữa trung tâm khung hình. Điều này rất ít thấy trong hội thoại. Góc quay này khiến chúng ta có thể hiểu nhân vật đang nói chuyện với người thứ hai, cũng có thể đang độc thoại hay đang nói với chính chúng ta. Nó biến người xem trở thành một phần của bộ phim - một vai diễn vô hình. Trên thực tế toàn bộ cảnh quay dài gần một phút, nhân vật gần như bất động, cùng với đó cách quay phim bất thường tạo ra cảm giác khá đáng sợ. Nhân vật luôn ở giữa trung tâm và nhìn chằm chằm vào màn hình khiến người xem cảm thấy như bị theo dõi, bị nhìn thấu. Đồng thời nó cũng buộc chúng ta phải tập trung vào những gì cô ấy nói. Và nếu biết hết đoạn hội thoại này, bạn sẽ thấy cách quay phim đã rất thành công trong việc thể hiện sự nghiêm trọng, đáng sợ trong lời nói nhân vật. Hơn thế nó còn bộc lộ sự trăn trở, nỗi sợ của cô trước nguy cơ mình có còn là người hay không:
“Cần vài thứ để tạo ra một con người, và chúng ta thiếu quá nhiều để làm điều đó…”
Quay phim là một nghệ thuật
Charlie Chaplin từng nói rằng “Life is a tragedy when seen in close-up, but a comedy in long-shot” (Cuộc đời là bi kịch khi quay gần, nhưng là hài kịch khi quay xa). Câu này thường được hiểu theo nghĩa bóng, nhưng với những người làm phim thì nghĩa đen của nó thực sự là một tôn chỉ nghệ thuật. Để miêu tả tâm trạng của nhân vật và khiến người xem có thể đồng cảm được thì hãy đặt máy quay gần với khuôn mặt cô ta. Còn để diễn tả một cảnh hài, thì góc máy xa sẽ bao quát được nhiều diễn biến hơn. Mỗi cách quay phim đều có những điểm mạnh và điểm yếu riêng. Việc lựa chọn và phối hợp giữa chúng sao cho tạo nên một tổng thể hài hòa không hề dễ chút nào. Nó đòi hỏi khiếu thẩm mỹ và cảm nhận tinh tế, vì vậy nó là một nghệ thuật. Một cảnh quay hay có sức chứa hơn hàng nghìn lời nói. “Show; don’t tell” (Nói ít gợi nhiều) không chỉ là chân lí trong văn học, báo chí mà còn có ý nghĩa với bất kì loại hình nghệ thuật nào, kể cả quay phim.
Đây là một cảnh trong The end of Evangelion. Tôi gọi cách quay phim ở đây là cách quay “vô dụng”. Tại sao? Vì đạo diễn đang quay những chi tiết vô dụng. Cái bóng đèn, bịch nước, monitor chỉ là những sự vật ngẫu nhiên mà camera thu được trong phòng bệnh, nó không đem lại thông tin hay ý nghĩa gì đặc biệt. Một cảnh phim thông thường sẽ có thời lượng tương đương với thông tin truyền tải. Ví dụ một chiếc cốc (ít thông tin) và một lễ hội (nhiều thông tin) thì chúng ta sẽ thấy cái thứ hai thú vị hơn, cần nhiều thời gian hơn để tìm hiểu. Vì vậy người ta sẽ kéo dài cảnh lễ hội và rút ngắn cảnh tả chiếc cốc để tạo ra sự cân đối, đảm bảo lượng thông tin trung bình vừa đủ để hấp dẫn người xem. Tuy nhiên ở đây lại đi ngược với nguyên tắc đó. Cái được quay không chỉ đơn điệu mà còn kéo dài và di chuyển máy rất chậm chạp, nhàm chán. Vậy tại sao lại quay như vậy?
Có hai cách giải thích. Thứ nhất là đạo diễn muốn người xem tập trung một chi tiết nào đó, nên lưu lại hình ảnh lâu và ám ảnh. Nhưng ở đây không có chi tiết nào đáng nhớ như vậy cả, thế nên lí do thứ hai sẽ hợp lí hơn. Đó là cố gắng làm người xem chán nản, bị phân tâm và tự nhiên phải để ý đến những chi tiết khác. Cách quay ở đây tạo ra không khí bệnh viện nặng nề, thời gian như ngừng trôi khiến khán giả cảm thấy khó chịu. Nhưng hơn thế hình ảnh đang được hạn chế ở mức rất thấp để làm nền cho một yếu tố khác: âm thanh. Trong cảnh quay này có hai âm thanh, đó là tiếng “tít tít” đều đều của máy điện tim và tiếng thở của nhân vật Shinji. Dù chúng ta không hề thấy chi tiết bất thường nào trên màn hình nhưng chỉ với âm thanh, người ta cũng đủ hiểu chuyện gì đang xảy ra. Âm thanh đã cho người xem thấy được những thứ mà mắt không thể nhìn thấy (link một phần đoạn phim).
Đây là một cách thành công để thực hiện các cảnh phim nhạy cảm. Tiếng thở đại diện cho dục vọng, cho bản năng và khao khát của con người. Trong khi đó tiếng máy móc trong bệnh viện lại bao hàm ý nghĩa sinh tử, nỗi tuyệt vọng và cái chết. Chúng không chỉ đối lập với nhau mà còn rất thảm hại, trớ trêu khi được đặt trong cùng một không gian. Tình dục thường xuất hiện trong phim vì nó là cái thể hiện rõ nhất bản năng con người. Nhưng ở đây, bản năng đó lại bộc phát ở trong hoàn cảnh cần được che giấu nhất. Hành động của Shinji không bất thường nếu ở trong một hoàn cảnh khác. Nhưng ngay lúc này, khi ở bên người bạn đang phải đối mặt với cái chết trong phòng bệnh, thì việc cậu làm càng trở nên cực kì tệ hại, khốn nạn. Thật mỉa mai rằng con người không thể che giấu bản năng của mình. Cách quay phim đã làm giảm thiểu hết sức thông tin về phần nhìn để làm nổi bật phần nghe, làm cho cảnh phim đầy sự khinh bỉ, mỉa mai nhưng một cách nào đó cũng rất đau đớn, đáng thương hại. Chúng ta đôi khi vẫn gặp những hình ảnh rất tầm thường như vậy, nhưng với một đạo diễn giỏi thì tất cả luôn nằm trong chủ ý của họ, cách quay này không bao giờ là vô dụng cả.
Trên đây là những khái niệm cơ bản nhất về quay phim. Giờ hãy cùng áp dụng để phân tích một đoạn phim ngắn đơn giản. Nếu như The end of Evangelion dùng quay phim để nhấn mạnh âm thanh, thì Hibike! Euphonium lại dùng nó để miêu tả âm thanh. Trước khi xem video này, hãy thử tắt tiếng. Chỉ dựa vào cách quay phim thôi, bạn có thể đoán ra ai là người thổi kèn hay hơn không?
Người bên phải là Kaori, bên trái là Kumiko. Lưu ý rằng hai cảnh này không diễn ra đồng thời, video chỉ ghép lại để tiện so sánh. Những giây đầu tiên thì cách quay giữa hai cảnh gần như giống nhau hoàn toàn, nhưng cách đặc tả vào chiếc kèn và khuôn miệng đã tiết lộ những cử động khác nhau của nhân vật. Nếu như hành động của Kumiko liên tục, dứt khoát thì Kaori lại ngược lại. Cô bấm thử kèn, rung rung miệng, ngừng một lát trước khi thổi và nhấp nháy mắt. Tất cả đều thể hiện tâm trạng lo lắng, căng thẳng, thiếu tự tin. Tuy nhiên cuộc chiến chỉ bắt đầu khi tiếng kèn vang lên, và đây là lúc quay phim chứng tỏ được lợi thế của mình.
Cả hai cảnh thổi kèn đều bắt đầu bằng việc đặc tả miệng và đôi mắt nhân vật. Tuy nhiên với Kumiko thì camera dịch chuyển rất nhanh sang cận cảnh rộng (quay từ bụng trở lên), còn Kaori thì camera ra xa dần dần và dừng lại ở cận cảnh hẹp (quay từ vai trở lên).
Cuối cùng Kumiko cắt luôn sang viễn cảnh toàn bộ khán phòng, bao quát một không gian rộng lớn và cao hơn. Trong khi đó Kaori vẫn không thay đổi. Một lúc sau thì máy quay mới chuyển sang toàn cảnh sân khấu. Như vậy tốc độ di chuyển máy chậm hơn và không gian trường nhìn hẹp hơn. Cách quay phim đã miêu tả tiếng kèn của Kumiko rất vang vọng, chạm đến những khoảng không rất xa với một sức truyền tải mãnh liệt, khiến người nghe bị cuốn vào ngay lập tức. Còn với Kaoru thì máy quay luôn bị khựng lại, chặn lại ở một khoảng nào đó, thể hiện âm thanh bị giới hạn, không toát ra được hết nội lực.
Chiến thắng đã ngã ngũ chỉ trong vòng ba động tác máy, và phần còn lại, cách máy quay diễn tả biểu cảm của người nghe chỉ càng khẳng định chắc chắn thêm kết quả. Cùng một bài nhạc nhưng mọi người đã thể hiện cách nhìn nhận khác nhau qua nét mặt của họ. Một bên thì im lặng lắng nghe, một bên thì mở to mắt nhìn sững sờ. Một bên thì máy quay lướt qua một vài nhân vật và đa phần dùng cách quay ngang. Bên còn lại thì hiển thị nhiều nhân vật hơn với nhiều cách di chuyển máy, đặc biệt là lia từ dưới lên nhấn mạnh trạng thái thoải mái, tích cực. Và kết thúc buổi diễn, trong phân cảnh của Kaoru xuất hiện góc quay nghiêng thể hiện tâm lí bất ổn, còn Kumiko biểu diễn trôi chảy từ đầu đến cuối. Cô là người bắt đầu trước nhưng lại kết thúc sau.
Như vậy quay phim đã thể hiện được rất nhiều thứ mà không cần đến lời thoại hay chuyển động của nhân vật. Nó còn bộc lộ được phong cách của đạo diễn, hay thậm chí có thể dùng để phân biệt một anime tốt hay dở. Khác với live-action thì quay phim trong anime là nằm trên giấy. Mọi góc quay, bố cục, dựng cảnh, cách di động máy… đã được vẽ trong storyboard. Anime không có người quay phim, hay đúng hơn đạo diễn thường chính là người quay phim. Chiếc máy quay đại diện cho thế giới quan của người đạo diễn và thông qua đó thể hiện được chất lượng của toàn bộ phim.
Ví dụ như Akiyuki Shinbo (Monogatari series, Sayonara Zetsubou Sensei) “nghiện” zoom, đặc tả, dùng shot cực ngắn và đổi góc máy liên tục. Khi nhân vật nói điều gì quan trọng thì zoom vào miệng, khi thể hiện sự ngạc nhiên thì zoom vào mắt… Tuy nhiên style độc lạ này khá kén người xem. Trong khi đó Mamoru Oshii lại chuộng quay toàn cảnh, viễn cảnh và những cú máy dài. Có những đoạn trong Ghost in the shell hay Patlabor 2, ông chỉ toàn quay cảnh nền với một thời lượng rất dài. Điều đó làm cho nhiều người thấy phim của ông chậm và buồn ngủ. Một số đạo diễn khác lại thể hiện đặc trưng riêng trong cách phối hợp giữa quay phim với những yếu tố khác. Khi nhắc đến sự kết hợp quay phim và ánh sáng thì Ryutaro Nakamura (Serial experiments Lain, Kino no tabi) là một bậc thầy; hay giữa quay phim và âm nhạc thì khó ai qua được Shinichiro Watanabe (Cowboy Bebop, Samurai champloo). Rất nhiều cảnh trong anime của họ sử dụng những lối quay phim hết sức độc đáo, linh hoạt và giàu tính mỹ thuật.
Quay phim thực sự là một yếu tố quan trọng trong một tác phẩm, nó còn có rất nhiều điều thú vị khác chưa được đề cập đến. Trong bài viết này, tôi chỉ viết những gì tôi biết, tôi không muốn múa rìu qua mắt thợ nên rất khuyến khích bạn đọc tìm hiểu sâu hơn về nghệ thuật này. Việc quay phim cũng giống như nhạc nền vậy, nó hiện diện xuyên suốt bộ phim đến mức người xem quá quen thuộc, không cảm nhận được gì. Chỉ khi nó bất thường hay quá ấn tượng thì mới được để ý tới. Vì vậy hi vọng qua những thông tin trên, mọi người sẽ có một cái nhìn tổng quan, dành nhiều sự quan tâm hơn cho một yếu tố thường bị lãng quên trong làm phim.
